STANDARDY OCHRONY
OSÓB MAŁOLETNICH I BEZRADNYCH
W DIECEZJI EŁCKIEJ
Z dniem 14.08.2024r. zatwierdzam i wprowadzam w życie
Standardy ochrony małoletnich w Parafii pw. Matki Bożej Fatimskiej w Węgorzewie
Ks. Tadeusz Kochanowicz SDS
(proboszcz)
L.S
Zespół ds. Prewencji i jego praca osoba odpowiedzialna za standardy ochrony dzieci
nadzór nad prawidłowym stosowaniem standardów
– osoba wyznaczona przez proboszcza (administratora), sprawująca nadzór nad prawidłowym stosowaniem standardów ochrony dzieci. (proboszcz parafii, Ks. Tadeusz Kochanowicz SDS)
osoba zaufana
– osoba wyznaczona przez proboszcza (administratora), ciesząca się zaufaniem i odpowiednio przygotowana, odpowiedzialna za przyjmowanie zgłoszeń o zdarzeniach dotyczących przemocy. (Pani Agnieszka Filipska, tel. +48 693 709 134
osoba odpowiedzialna za interwencję
– zarządca placówki (proboszcz, administrator) odpowiedzialny za podejmowanie interwencji w przypadku zaistnienia przemocy. (proboszcz parafii, Ks. Tadeusz Kochanowicz SDS)
SPISTREŚCI
1. Spis treści 2
2 . PREAMBUŁA 3
3. Obowiązki proboszcza (Załączniki 1 i 2) 14
4 .Obowiązkiduszpasterzydzieci 15
SPOSÓBREAGOWANIANAOSKARŻENIALUBNIEWŁAŚCIWEZACHOWANIA16
ZAPEWNIENIEOPIEKIIWSPARCIAOSOBOMSKRZYWDZONYM 17
SPOSÓBPOSTĘPOWANIAZOSKARŻONYMIOWYKORZYSTANIESEKSUALNE
ZASADYCHRONIĄCEWOBSZARZEPARAFIALNYM 19
6.1. Zasadychroniącedotyczącedzieci(granicezachowań) 19
6.2. Zasadychroniącedotyczącewszystkich,równieżdorosłych 23
EDUKACJADZIECIORAZOSÓBBEZBRONNYCHWOCHRONIESWOICH
SZKOLENIEISTAŁEWSPARCIEDLAOSÓBZAJMUJĄCYCHSIĘPROFILAKTYKĄ 25
ZAPEWNIENIEJAKOŚCIICIĄGŁOŚCIDZIAŁAŃWZAKRESIEPREWENCJI 27
OŚWIADCZENIEOKRAJACHZAMIESZKANIAWCIĄGUOSTATNICH
20LAT,INNYCHNIŻRZECZYPOSPOLITAPOLSKA
OŚWIADCZENIEOZAPOZNANIUSIĘZPOLITYKĄOCHRONYDZIECI
IZOBOWIĄZANIUDOJEJPRZESTRZEGANIA
ZASADYSPORZĄDZANIANOTATKIDOTYCZĄCEJZDARZENIA
OŚWIADCZENIE O ZACHOWANIU POUFNOŚCI INFORMACJI POWZIĘTYCH W PROCESIE POSTĘPOWANIA W SPRAWIE KRZYWDZENIA DZIECKA
ORAZPRZETWARZANYCHDANYCHOSOBOWYCH
ZASADYBEZPIECZNYCHRELACJIPOMIĘDZYDZIEĆMI
Preambuła
Niniejszydokumentstanowirealizacjęobowiązkuprawnegodotyczącegowprowadzenia we wszelkich instytucjach, w których przebywają małoletni, standardów ich ochrony przed krzywdzeniem [ustawa z dnia 28 lipca 2023 roku o zmianie ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2023 poz. 1606), w tym ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym [i ochronie małoletnich].
Wstęp
W oparciu o inicjatywy i dyskusje międzynarodowe, raporty z badań na temat sytuacji dzieciwPolsceorazcorazwyraźniejszezaniepokojenieopiniipublicznejpostulatopracowaniaogólnopolskiejstrategiiochronydzieciprzedprzemocąwnaszymkrajudocierałdoświadomościspołecznejwlatach2016-2018wkierunkuopracowania
iwdrożenia „Narodowej strategii walki z przemocą wobec dzieci”. We wnioskach różnych środowisk podkreślano, że potrzebne są działania oparte na wiedzy, empatii, dobrej diagnozie i skoordynowanym zarządzaniu. Uznawano, że obok zagrożeń, na jakie narażonesą dzieci i przed którymi należy je chronić, należy skoncentrować uwagę na szukaniu takich form wspierania i ochrony dzieci oraz reagowania na przemoc, które nie tylko będązabezpieczałyjeprzeddalsząprzemocą,lecztakżestworząwarunkidoświadomego ich udziału w budowaniu bezpiecznych środowisk, czyli wyrzeczenia się wszelkiej przemocy wobec słabszych. Strategia, jaka wyłaniała się z dyskusji, zmierzała do usystematyzowaniadziałańnarzeczdzieci,rozproszonychwlicznychaktachprawnych, wspójnyprogramdziałańrealizowanychwszędzietam,gdzieprzebywajądzieci,gdzie się uczą, doskonalą swoje umiejętności artystyczne i sportowe, gdzie otrzymują pomoc w rozwoju duchowym i religijnym.
Aby ta strategia mogła się stać obowiązującym prawem w społeczeństwie, którego wrażliwośćzostałastępionapodziałamiuniemożliwiającymiwspólneispójnedziałania, potrzeba było szoku spowodowanego śmiercią Kamilka z Częstochowy. Jego gehenna działasiępośródniezdolnościotoczeniadorozpoznaniakrzywdzeniaidoadekwatnego reagowania na nie. To jego śmierć przyspieszyła niemal jednomyślne przyjęcie rozwiązańzawartychwtzw.UstawieKamilka.Taustawazrodzonazodruchusolidarnościponadwszystkimipodziałamizostała bezzwłocznieprzyjętaprzezKościół.Odpowiedźpasterzy,osóbduchownychikompetentnych świeckich od wielu lat zaangażowanych w ochronę dzieci oraz osób bezbronnychprzedprzemocąsprawiła,żeKościółjakojednazpierwszychinstytucjipostanowił przyjąć i wdrożyć w swoich placówkach standardy ochrony dzieci przed przemocą. To zaangażowanie nie jest przypadkowe. Przez nie Kościół realizuje misję powierzoną mu przezPana,abyniezginęłożadneztychnajmniejszych.Woparciuotęewangeliczną misję uznaje, że dobro dziecka jest najważniejsze. Ludzie Kościoła przyjmują nie tylko ustawową,leczprzedewszystkimmoralnąodpowiedzialnośćzaochronęipromowanie dobra wszystkich dzieci oraz zobowiązują się dołożyć wszelkich starań, aby zapewnić bezpieczne i przyjazne środowisko, w którym dzieci są szanowane i doceniane. Niedopuszczalnejestbowiemstosowanieprzezkogokolwiekwobecdzieckaprzemocy w jakiejkolwiek formie. Wszyscy jesteśmy więc zobowiązani do uczenia się rozpoznawania tych, którzy potrzebują pomocy i wsparcia oraz bezzwłocznego podejmowania działańwprzypadkupodejrzeńlubujawnieniaokoliczności,któremogąwskazywać,że dzieckuzagrażalubdziejesiękrzywda.Kościółdziałasprawnieizgodniezprocedurami,abyzapewnićdzieciomskutecznąpomociwsparcienajaknajwcześniejszymetapie, przestrzegając praw dziecka wynikających z Konwencji o Prawach Dziecka. Powiedzenie: „Gdzie kończy się wiedza, zaczyna się przemoc” wyznacza cel standardów. Posiadając odpowiednią wiedzę i mając świadomość zagrożeń, Kościół może w odpowiedni sposóbzapobieckrzywdzieiskutecznieochronićprzedniądzieciorazosobybezbronne.
Specyfikaśrodowiskaparafialnego
Parafia,jakopodstawowakomórkainstytucjonalnaKościoła,wyróżniasięspecyficznymi obszarami działania. Odprawiane są w niej liczne nabożeństwa
i uroczystości oraz sprawowanesąsakramenty. W parafii żegnamy też naszych zmarłych. Odwiedziny chorych oraz wizyty duszpasterskie dają okazję do wglądu m.in. w sytuację rodzinną imaterialnąparafian,równieżwkontekściezauważeniakrzywdyiprzemocy, acozatymidziedająmożliwośćpodjęciaodpowiednichkrokówzapobiegawczychlub interwencji. W parafii funkcjonują różne grupy duszpasterskie, odbywają się zbiórki ministrantów, lektorów, próby scholi, wyjazdy parafialne, np. pielgrzymki, wyjazdy z ministrantami, scholą itp. Prowadzone są często kawiarenki parafialne i świetlice.Funkcjonująkancelariaparafialnaorazmediaparafialne(stronywww,gazetki, profile w mediach społecznościowych). Istnieje rada parafialna, a parafia dysponuje i zarządza własnymi finansami. Praktykowany jest też jasny podział hierarchiczny: proboszcz,wikariuszeitd.Proboszczzazwyczajtowarzyszyparafianomprzezwielelat ichrozwojureligijnego.Bywa,żeparafianieuczestnicząwuroczystościachzwiązanych z życiem osobistym duszpasterzy, np. mszach prymicyjnych, rocznicach święceń kapłańskich itp. Również księża zapraszani są przez parafian na uroczystości rodzinne. W parafii zatrudniane są osoby świeckie lubosoby życia konsekrowanegojakopracownicyparafialnilubposługującyjakowolontariusze w różnych funkcjach.Dodatkowowparafiiiprzyparafiifunkcjonujączęstoosoby,którepotrzebująpomocyijejszukają,np.bezdomniczywięźniowie.Czasemteżparafiaużycza lub udostępniania pomieszczenia parafialne innym podmiotom zewnętrznym.
Togłówniewparafiitoczysiężyciesakramentalnewiernych,ażycierodzinne
wokół celebracji roku liturgicznego. Rodzice w zaufaniu przyprowadzają swoje dzieci do parafii i oczekują, że będą tam one bezpieczne. Parafianie są osobami w różnym wieku, w różnej sytuacji rodzinnej, zawodowej, a duszpasterze oraz osoby pracującenarzeczparafiimająnierzadkowglądwichpotrzebyorazmożliwośćzaradzeniaim.
Z tego powodu standardy ochrony dzieci wobszarze parafialnym poszerzone zostały o ochronę osób dorosłych i nie dotyczy to wyłącznie osób zależnych, bezbronnych, lecz wszystkich. Mają one za zadanie chronić przed krzywdą i przemocą, w tym przed wykorzystaniem seksualnym. Działają w obie strony–chroniązarównoparafian,jak
iosobyduchowne,pracownikówiwolontariuszy parafii.
Ten szeroki zakres działalności oraz wielość osób zaangażowanych w życie parafialne,mogącychmiećdostępdodzieciimłodzieżyorazposiadającychwglądwprywatne życie parafian, zobowiązuje nas do szczegółowego opracowania zasad ochronnych.
Sama dynamika życia parafialnego zawiera w sobie specyficzne czynniki chroniące przed przemocą, takie jak: poczucie sacrum, permanentna formacja, społeczne zaufanie, poczucie przynależności i wzajemnej odpowiedzialności, relacje oparte na zasadachewangelicznych,wspólnotowość,wtymprzynależnośćmłodzieżydopozytywnej grupyrówieśniczejorazpublicznośćdziałań(większośćaktywnościdziejesięnaoczach innych),wtymnadzórrodziców.Dodatkowo,przyokazjinp.nagłychwezwańdochorychlubpodczaswizytduszpasterskich,istniejemożliwośćdostrzeżeniaspecyficznych potrzeb parafian lub deficytów, w tym przemocy w obszarze rodzinnym i podjęcia odpowiedniejinterwencji.Księżaposługującywparafiisączęstotymiosobami,doktórych zwracająsięopomocosobydoświadczającejakiejkolwiekkrzywdy,szukającewsparcia i zrozumienia.
Jednakże w specyficznej dynamice życia parafialnego obecne są również czynniki zagrażające,ułatwiającezaistnienieprzemocy.Będąniminp.społecznezaufanie
iautorytet, jakim cieszą się księża, w tym klerykalizm, a także atmosfera zależności
i posłuszeństwahierarchiisprzyjającazachowywaniutajemnicyorazbraknadzoru
zzewnątrz. Wiedzaduszpasterzyożyciuparafian,znajomośćichtajemnic,warunkówmaterialnych, problemów i potrzeb oraz fizyczna obecność w ich przestrzeni prywatnej daje możliwośćmanipulacjiiwykorzystania,stanowipoważnyczynnikzagrożenia.Niebezpieczne jest też nawiązywanie przez księży specyficznych relacji, polegających na wyróżnianiu wybranych parafian. Niedojrzałość księży czy zaangażowanych współpracowników, np. tzw. charyzmatycznych i autorytarnych liderów-celebrytów, będzie zagrożeniem. Ewentualny brak wiedzy i kompetencji spowiedników zawsze będą sprzyjały wystąpieniu nadużyć duchowych.
Objaśnienieterminów
Osoby,ichroleifunkcjewKościele
ksiądz,prezbiter,kapłan –ochrzczonymężczyzna,któryprzyjąłświęcenia kapłańskie.
duchowieństwo,kler–(diakoni,księża,biskupi)–mężczyźniochrzczeni,którzyprzyjęli święcenia w stopniu diakonatu, prezbiteratu lub episkopatu.
osobykonsekrowane–osoby,którewsposóbszczególnypoświęcajążycieBogu.Łączy jekonsekracja,którawiążesięzezłożeniemBoguślubówczystościoraznajczęściej
również ubóstwa i posłuszeństwa, choć zależy to od formy życia konsekrowanego. Należą do nich członkowie stowarzyszeń zakonnych oraz świeckie osoby konsekrowane.
osobaświecka–członekKościołakatolickiegobez święceń.
biskup–biskupdiecezjalny,ordynariuszordynariatuiprałatPrałaturyPersonalnejKościoła łacińskiego oraz hierarcha Kościołów wschodnich.
proboszcz–prezbitermianowanyprzezbiskupadiecezjalnegonaurządproboszcza.
personel kościelny – duchowny, osoba zakonna lub inna osoba zatrudniona przez Kościół na podstawie umowy, podwykonawstwa, dobrowolnie lub nieodpłatnie.
nadzwyczajny szafarz Komunii świętej – świecka osoba albo osoba życia konsekrowanego upoważniona przez biskupa diecezjalnego do udzielania Komunii Świętej.
wolontariusz–osoba,któranarzeczinnychosóblubdanejgrupyspołecznej,dobrowolnieibezpłatnieświadczypracęwykraczającąpozazwiązkirodzinno-koleżeńsko-przyjacielskie. Określenie „bezpłatna” nie oznacza „bezinteresowna”, lecz „bez wynagrodzenia materialnego”.
organizatorwyjazdu–osoba/podmiotuprawnionydoorganizacjiwyjazdudzieci–parafie, wspólnoty religijne, szkoły i placówki, przedsiębiorcy podlegający ustawieousługachturystycznych,osobyfizyczne,osobyprawneijednostkinieposiadające osobowości prawnej.
OrganizacjaposługiKościoła
diecezja – diecezja, archidiecezja, ordynariat lub prałatura personalna Kościoła łacińskiego i eparchia Kościoła wschodniego.
parafia–określonawspólnotawiernych,utworzonanasposóbstaływKościelepartykularnym, nad którą pasterską pieczę, pod władzą biskupa diecezjalnego, powierza się proboszczowi jako jej własnemu pasterzowi.
duszpasterstwo,wtymduszpasterstwoparafialne –sytuacja,wktórejjednaosobajest odpowiedzialna za dobro drugiej lub za wspólnotę wyznaniową. Obejmuje celebrowanie liturgii, zapewnienie porad i wsparcia duchowego, edukację, poradnictwo,opiekęmedycznąipomocwpotrzebie.Wszelkapracapolegającananadzorze lub wychowaniu dzieci jest dziełem duszpasterskim.
duszpasterstwo poza parafialne – duszpasterstwa, wspólnoty, grupy gromadzące młodych ludzi (młodzież licealna, studenci, młodzi dorośli), w tym wolontariaty, wakacyjnespotkaniamłodych(organizowaneprzezzakony,zgromadzeniazakonne, wspólnoty), festiwale młodzieżowe, rekolekcje wyjazdowe, wspólnoty różnych stanów, pielgrzymki piesze, pielgrzymki autokarowe, środowiska harcerskie. To dzieła, które mogą działać przy parafiach, ale mają struktury poza parafialne.
klerykalizm–postawawobecduchowieństwa/osobyzakonnejcharakteryzującasięnad- miernymszacunkiemiprzekonaniemoichwyższościmoralnej.PapieżFranciszek powiedział,żematomiejsce,gdy„duchowniczująsięlepsi,[ikiedy]sądalekood ludu”. Może być „wspierany przez samych księży lub przez osoby świeckie”.
Dzieciiosobybezbronne
dziecko–osobaponiżej18.rokużycia.
małoletni–wrozumieniupolskiegoprawacywilnegoosoba,któranieukończyła18lat lub nie zawarła małżeństwa.
nieletni–wrozumieniuprawakarnegoosoba,którawmomenciepopełnieniaczynu
zabronionegonie ukończyła 17. roku życia.
wiekbezwzględnejochrony–wiekniższyniżwiekzgody.Czynnośćseksualnazosobą wwiekuochronnymjestczynemzabronionym(wykorzystaniemseksualnym), a osoba dopuszczająca się jej i lub doprowadzająca do niej podlega odpowiedzialności karnej. W Polsce obecnie wynosi 15 lat.
dzieckowykorzystaneseksualnie–każdedzieckowwiekubezwzględnejochrony,jeśli osoba dojrzała seksualnie, czy to przez świadome działanie, czy też przez zaniedbywanieswoichspołecznychobowiązkówlubobowiązkówwynikającychzespecyficznejodpowiedzialnościzadziecko,dopuszczasięzaangażowaniadziecka wjakąkolwiekaktywnośćnaturyseksualnej,którejintencjąjestzaspokojenieosoby dorosłej (Standing Committee on Sexually Abused Children).
opiekun–osobasprawującapieczęnaddzieckiem,uprawnionadoreprezentacjidzieckaorazposiadającawładzęprawnądodbaniaointeresyosobisteimajątkoweinnej osoby (rodzic, rodzic zastępczy lub osoba uprawniona przez rodzica).
zgoda opiekuna – zgoda rodziców albo zgoda opiekuna, rodzica zastępczego lub opiekuna tymczasowego. Jednak w przypadku braku porozumienia między rodzicamidzieckanależypoinformowaćrodzicówokoniecznościrozstrzygnięciasprawy przez sąd rodzinny (orzeczenie sądu opiekuńczego zastępuje zgodę rodziców).
osobadorosłabezbronnazgodniezart.1ust.2b)VosEstisLuxMundi–każdaosoba znajdującasięwstanieniepełnosprawności,upośledzeniufizycznymlubpsychicznym albo pozbawiona wolności osobistej, która w rzeczywistości, nawet sporadycznie,ograniczaichzdolnośćzrozumienia,chęcilubprzeciwstawieniasięprzestępstwu w inny sposób.
Różneformyprzemocy
uwikłanie – każda relacja, w której ktoś doświadcza strachu, lęku, poczucia winy, po- czuciakrzywdy,frustracji,poniżenia,zniewolenia,zależności,dominacji,niemożności bycia sobą, nieszczerości, braku autentyczności, przemocy emocjonalnej, fizycznej, seksualnej czy ekonomicznej.
nadużycie–postępowanielubczynniezgodnyzprzyjętyminormamipostępowania, a nadużywać oznacza użyć ponad miarę oraz wykorzystać coś w niewłaściwy sposób lub w nadmiernym stopniu (SJP).
nadużycie władzy – nadużycie stanowiska, funkcji lub obowiązku w celu wykorzystania innej osoby. Może przybierać różne formy i obejmować sytuacje,
w których danaosobamawładzęnadinnąosobąnamocyswojegozwiązku
(np.pracodawca i pracownik, nauczyciel i uczeń, trener i sportowiec, rodzic lub opiekun i dziecko, duchowny/osobazakonnaiparafianin)iwykorzystujetęwładzęnaswojąkorzyść.
przemoc duchowa – odwoływanie się do przekonań religijnych i wiary osoby w celu wyrządzenia jej szkody. Może mieć negatywny wpływ na duchowość osoby poszkodowanej,zwłaszczagdydopuszczasięjejosobaposiadającaduchowyautorytet i zaufanie w Kościele.
przemocdomowa–jednorazowelubpowtarzającesięumyślnedziałanielubzaniechanie naruszająceprawalubdobraosobisteosób,w szczególnościnarażającenaniebezpieczeństwoutratyżycialubzdrowia,naruszającegodność,nietykalnośćcielesną, wolność,wtymwolnośćseksualną,powodująceszkodynaichzdrowiufizycznym lub psychicznym, a także wywołujące cierpienia i krzywdy moralne
u osób dotkniętych przemocą (art. 2 Ustawy o przeciwdziałaniu przemocy
w rodzinie).
zaniedbanie (wobec osoby dorosłej) – niezapewnienie przez opiekuna środków nie- zbędnych do życia osobie, którą się opiekuje.
przemocwobecosóbstarszych–pojedynczelubpowtarzającesiędziałanielubbrakodpowiedniego działania, mające miejsce w jakimkolwiek związku, w którym oczekuje się zaufania, które powoduje krzywdę lub cierpienie starszej osoby.
przemoc emocjonalna (dorośli) – powszechna forma przemocy mająca miejsce
w bliskichzwiązkach.Przemocemocjonalnajestdefiniowanajakomolestowanie,które ma miejsce, gdy dana osoba jest poddawana zachowaniom lub działaniom mającymnacelujejkontrolowanie,zzamiaremwyrządzeniajejkrzywdyemocjonalnej lub strachu, poprzez manipulację, izolację lub zastraszanie.
bullying–znęcanie,zastraszanie,prześladowaniewerbalne,społeczne,atakżefizyczne.
gaslighting – przemoc psychiczna polegająca na manipulowania drugą osobą w taki sposób,żeofiaraprzemocyzczasemprzestajeufaćswoimosądom,stajesięzdezorientowana,zalęknionaitracizaufaniedoswojejpamięciczypercepcji.Jeślimanipulacjajeststosowanastaleimetodycznie,możewkońcudoprowadzićdotego,że ofiarazaczniekwestionowaćswojezdrowiepsychiczne.Wtensposóbmanipulator przejmuje nad nią całkowitą kontrolę.
grooming(wobecdorosłego)–zachowaniamającenaceluizolacjęosoby,uczynieniejej zależną, skłonną do zaufania i bardziej podatną na agresywne zachowanie.
seksizm–uprzedzenielubdyskryminacjazewzględunapłeć.
seksualizacja–proces,wwynikuktóregowartościowaniedrugiejosobyorazsiebiesamego / siebiesamejdokonywanejestprzezpryzmatatrakcyjnościseksualnej,uprzedmiotowienieosobypodwzględemseksualnymlubnarzucanieseksualnościwniewłaściwy sposób (wg Amerykańskiego Towarzystwa Psychologicznego).
cyberprzemoc–wszelkaprzemoczużyciemtechnologiiinformacyjnych
ikomunikacyjnych–komunikatorów,czatów,stroninternetowych,mediówspołecznościowych, blogów, SMS-ów, MMS-ów. Może mieć formę wulgarnych wiadomości, obraźliwych komentarzy (hejt, trolling), rozpowszechniania zdjęć ukazujących dzieckowniekorzystnymświetle,zastraszania,śledzenia(cyberstalking),ujawnianiatajemnic (outing) itp.
Wsparcie
Niebieska Linia – https://www.niebieskalinia.info/
procedura „Niebieskiej Karty” – jest narzędziem, którego głównym celem jest zapewnieniebezpieczeństwaosobiedoznającejprzemocydomowej,obejmujeteżwspółpracę przedstawicieli różnych instytucji i podmiotów, które są zobowiązane do reagowaniawprzypadkuuzyskaniainformacjiowystąpieniuprzemocydomowej.
Przestępstwamotywowaneseksualnie
przesPrzestępstwo kanoniczne wykorzystywania seksualnego – kanoniczne przestępstwa wykorzystywania seksualnego popełniane przez duchownych lub osoby konsekrowane,którymisą:zmuszaniekogoś,zapomocąprzemocy,groźbylubnadużycia władzy, do wykonywania lub poddawania się czynnościom seksualnym; wykonywanie czynności seksualnych z dzieckiem lub osobą bezbronną; produkcję, wystawianie, posiadanie lub dystrybucję, w tym drogą elektroniczną, pornografii zudziałemdzieci,atakżewerbowanielubnakłanianiedzieckalubosobybezbronnej do udziału w tworzeniu pornografii popełnione przez duchownych lub osoby zakonne, o których mowa w artykule 1 §1 a) Vos Estis Lux Mundi.
przestępstwaprzeciwkowolnościseksualnejiobyczajności(art.197-205k.k.)–zgwałcenie(art.197),wykorzystanieseksualneosobybezradnejlubniepoczytalnej (art. 198), seksualne wykorzystanie zależności (art. 199), seksualne wykorzystanie dziecka(art.200),uwodzeniedzieckaponiżejlat15
zwykorzystaniemsystemuteleinformatycznegolubsiecitelekomunikacyjnej
(art.200a),propagowaniepedofilii (art. 200b), kazirodztwo (art.201), pornografia (art. 202), zmuszaniedoprostytucji (art. 203), czerpanie zysku z cudzego nierządu (art. 204).
Rejestr Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym – rejestr obywateli polskich,którzy dopuścili się przestępstwa z pobudek seksualnych. Składa się z Rejestru publicznego i Rejestru z dostępem ograniczonym.
Osobydramatu
osobapokrzywdzona–osobafizycznalubprawna,którejdobroprawnezostałobezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo (art. 49 §1 k.p.k.).
osoby pokrzywdzone przemocą w rodzinie – osoby najbliższe, inne osoby pozostające w stałym lub przemijającym stosunku zależności od osoby stosującej przemoc
(art. 115 §11 Ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie).
skarżący – każda osoba składająca skargę zawierającą zarzut, podejrzenie, obawę lub zgłoszenie naruszenia prawa.
podejrzany–osoba,wobecktórejistniejąpodejrzeniapopełnieniaprzestępstwa,alenie postawiono jeszcze zarzutów.
oskarżony–osoba,którejpostawionozarzutykarne.
przestępca seksualny – osoba, która przyznała się do wykorzystania seksualnego lub której odpowiedzialność za wykorzystanie została orzeczona przez właściwy sąd i/lub procedurę kościelną.
Zespółds. Prewencji ijego praca
osobaodpowiedzialnazastandardyochronydzieci–osobawyznaczonaprzezprzełożonegodanegodzieładuszpasterskiego,danejgrupyparafialnej,np.ministrantów, sprawująca nadzór nad prawidłowym stosowaniem standardów ochrony dzieci.
osoba zaufana – osoba wyznaczona przez przełożonego danego dzieła duszpasterskiego,cieszącasięzaufaniemiodpowiednioprzygotowana,odpowiedzialnazaprzyjmowanie zgłoszeń o zdarzeniach dotyczących przemocy.
osoba odpowiedzialna za interwencję – zarządca placówki (proboszcz) odpowiedzialny za podejmowanie interwencji w przypadku zaistnienia przemocy.
kompetencje miękkie – umiejętności psychospołeczne, np. komunikatywność, asertywność.
konfliktinteresów–sytuacja(postrzeganalubrzeczywista),wktórejpowstajekonflikt pomiędzy obowiązkami służbowymi danej osoby a jej prywatnymi interesami, którymożemiećwpływnawykonywanietychobowiązków.Takikonfliktzazwyczaj wiąże się z przeciwstawnymi zasadami lub niezgodnymi życzeniami lub potrzebami i może wystąpić, gdy osoba pełni wiele ról.
lojalność środowiskowa – silna lojalność wobec danego środowiska, grupy ludzi, wspólnoty, instytucji, przełożonego itp., która może przyjmować formy pozytywne,np.dochowanietajemnicy,lubnegatywne,np.niereagowaniebądźzaprzeczanie przemocy.
daneosobowe–wszelkieinformacjedotyczącezidentyfikowanejlubmożliwejdozidentyfikowania żyjącej osoby fizycznej, a także poszczególne informacje, które
w połączeniuzesobąmogąprowadzićdozidentyfikowaniatożsamościdanejosoby. Przykładowedaneosobowe:imięinazwisko,adreszamieszkania,adrese-mail z imieniem i nazwiskiem, numer dowodu tożsamości, dane o lokalizacji, adres IP, dane przechowywane przez szpital lub lekarza, które mogą jednoznacznie wskazywać tożsamość danej osoby.
wniosek o wgląd w sytuację rodziny – pismo może zostać złożone przez każdą osobę fizycznąiprawną,którachce,abysądzbadałaktualnąsytuacjęrodzinną.Wniosek nie podlega żadnej opłacie sądowej, może być złożony w każdej chwili
i w przypadku jego odrzucenia przez sąd nie rodzi żadnych negatywnych konsekwencji wobec wnioskodawcy.
Formyprzemocywobecdziecka
Przemoc wobec dzieci – wszelkie formy złego traktowania fizycznego i/lub emocjonalnego, wykorzystywania seksualnego, zaniedbania lub niedbałego traktowania, wyzysku komercyjnego lub innego, skutkujące rzeczywistą lub potencjalną szkodą dla zdrowia, przetrwania, rozwoju lub godności dziecka
w kontekście relacji odpowiedzialności, zaufania lub siły. Dzieli się powszechnie na pięć podtypów: przemoc fizyczna, znęcanie się emocjonalne/psychiczne, zaniedbanie, narażenienaprzemocwrodzinie,wykorzystywanieseksualne.
WkontekścieKościoła katolickiego ważne jest także uznanie przemocy duchowej za dodatkowy podtyp przemocy.
• przemocfizycznatoprzemoc,wwynikuktórejdzieckodoznajefizycznejkrzywdy lub jest nią potencjalnie zagrożone. Krzywda ta następuje w wyniku działaniabądźzaniechaniadziałaniazestronyrodzicalubinnejosobyodpowiedzialnej za dziecko, lub której dziecko ufa, bądź która ma nad nim władzę. Przemoc fizyczna wobec dziecka może być czynnością powtarzalną lub jednorazową.
• przemoc psychiczna i emocjonalna to przewlekła, niefizyczna, szkodliwa interakcjawobecdziecka,obejmującazarównodziałania,jakizaniechania.Zaliczamydoniejm.in.niedostępnośćemocjonalną,zaniedbywanieemocjonalne,relację zdzieckiemopartąnawrogości,obwinianiu,oczernianiu,odrzucaniu,nieodpowiednierozwojowolubniekonsekwentneinterakcjezdzieckiem,niedostrzeganie lub nieuznawanie indywidualności dziecka i jego granic psychicznych.
• zaniedbywanie dziecka to chroniczne lub incydentalne niezaspokajanie jego podstawowych potrzeb fizycznych/psychicznych i/lub nierespektowanie jego podstawowychpraw,powodującezaburzeniajegozdrowiai/lubtrudności
wrozwoju.Dozaniedbywaniadochodziwrelacjidzieckazosobą,którajestzobowiązana do opieki, wychowania, troski i ochrony dziecka.
•
STANDARD 1
STWORZENIEIZACHOWANIEBEZPIECZNEGOŚRODOWISKA W PARAFII
• Wparafii zostałopracowanyiwprowadzonywżyciewewnętrznydokument,wktórymzawartajestpolitykaochronyprzebywającychtamdzieci iosóbdorosłychzgodniezobowiązującymistandardamiwyznaczonymizarówno przez dokumenty państwowe (Ustawę o zmianie ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczyorazinnychustawzdn.28lipca2023r.–tzw.„UstawaKamilka”),jak
i wskazania wynikające z Wytycznych Kościoła katolickiego w Polsce.
• Wprzygotowaniuwewnętrznegodokumentuuczestniczązaangażowaniświeccy, a także dzieci.
• WparafiidziałaZespółds.Prewencji(patrz.:Standard2).
• Politykaochronydotyczyszczegółowychzasadbezpieczeństwaisposobówochrony przebywających tam dzieci i bezbronnych dorosłych, czyli:
urekrutacjipersoneluiosóbzaangażowanychduszpasterskowparafii;
ubezpiecznych relacji pomiędzy dorosłymi zatrudnionymi i pomagającymi duszpastersko w parafii a dziećmi i bezbronnymi dorosłymi;
u bezpiecznychrelacjipomiędzyrówieśnikami;
u bezpiecznegokorzystaniazInternetuimediówelektronicznych;
u zasadyochronywizerunkuidanychosobowych;
usposobu reagowania w parafii na przypadki podejrzenia, że dziecko doświadczaprzemocyfizycznej,psychicznejczyseksualnejizasadprowadzeniarejestru interwencji (Załącznik 3);
u pomocyosobompokrzywdzonym.
• Standardyochronysądostępnewparafiiipodanedopublicznejwiadomości (na stronie internetowej w całości, oraz w wersji skróconej dla małoletnich wywieszone w widocznym miejscu, np. w gablocie parafialnej, w salkach parafii).
STANDARD 2
WERYFIKACJA, DELEGOWANIE I EDUKACJA KAPŁANÓW,OSÓBKONSEKROWANYCHIŚWIECKICHPRACUJĄCYCHZDZIEĆMI I Z OSOBAMI BEZBRONNYMI W PARAFII
1. Obowiązkiproboszcza(Załączniki1i2)
• Doobowiązkówproboszczanależywdrażaniewżyciestandardówochronyprzed przemocą.
• Zaniezastosowaniesiędostandardówodpowiedzialnośćpersonalnieponosiproboszcz parafii, również wobec prawa.
• O każdej osobie zaangażowanej w parafii i mającej kontakt z dziećmi w obszarze związanym z wychowaniem, edukacją, wypoczynkiem, leczeniem, świadczeniem poradpsychologicznych,rozwojemduchowym,uprawianiemsportulubrealizacją innych zainteresowań przez dzieci, lub z opieką nad dziećmi proboszcz uzyskuje danezRejestruSprawcówPrzestępstwnaTleSeksualnym.
• Dodatkowo, przed nawiązaniem stosunku pracy lub przed dopuszczeniem osoby do działalności (np. wolontariackiej) związanej z wychowaniem, edukacją, wypoczynkiem, świadczeniem porad psychologicznych, rozwojem duchowym, uprawianiemsportulubrealizacjąinnychzainteresowańprzezdzieci,lubzopiekąnad nimiproboszczmaobowiązekuzyskaniaodtejosobyinformacjizKrajowegoRejestruKarnegowzakresieprzestępstwokreślonychwrozdz.XIXk.k.(przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu) i XXV k.k. (przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajowości) oraz w zakresie art. 189a k.k. (handel ludźmi), art. 207 k.k. (znęcanie się nad osobą najbliższą lub pozostającą w stosunku zależności) oraz przestępstw z ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.
• Jeśli parafia zatrudnia firmy z zewnątrz lub udostępnia pomieszczenia podmiotom zewnętrznym, a ich działalność nie obejmuje kontaktu z dziećmi jw., należy po pierwsze: zadbać o to, aby dzieci faktycznie nie przebywały same w obecności osóbzzewnątrz,podrugiewskazanejest,abyosobytelubzarządcępodmiotuzewnętrznego zapoznać z standardami ochrony dzieci i przyjąć od nich oświadczenie z Załącznika 2.
• Proboszcz parafii powołuje Zespół ds. Prewencji. W jego skład wchodzą: osoba odpowiedzialnazastandardyochronydzieci,osobazaufanaorazosobaodpowiedzialna za interwencję.
u Osoba odpowiedzialna za standardy troszczy się o to, aby standardy były w parafiiznane,wdrażaneiprzestrzegane.Każdaodrębnagrupaparafialna,np.ministranci,możewyznaczyćwłasnątakąosobę.
u Osobazaufanapowołanajestdoprzyjmowaniazgłoszeńwprzypadkunaruszeniastandardówlubzaistnieniaincydentówprzemocy.Musitobyćosoba faktycznie budząca zaufanie, odpowiednio przygotowana oraz posiadająca tzw. kompetencje miękkie, predysponujące ją do kontaktu z osobami skrzywdzonymi. Nie może ona na własną rękę podejmować działań służących wyjaśnieniupodejrzeńizarzutówlubweryfikacjizgłaszanychfaktów. W poważnych wypadkach (nadużycia seksualne), zgłasza się do Delegata Diecezjalnego ds. ochrony małoletnich; Współpracuje również ściśle z osobą odpowiedzialną za interwencję. Osoby te zobowiązane są do zachowaniapoufności(Załącznik4).
u Zzasadyosobąodpowiedzialnązainterwencjęwprzypadkupodejrzenialub zaistnienia przemocy jest zarządca placówki, czyli w tym wypadku proboszcz parafii, który może jednak delegować do tego zadania kompetentną osobę.
Osoby powyższe tworzą wraz z proboszczem Zespół ds. Prewencji i ściśle z sobą współpracują. Wskazane jest, aby były to świeckie osoby cieszące się zaufaniem, odpowiednio przeszkolone i kompetentne (patrz: Standard 8), które będą wiedziały, jakie działania w danej sytuacji są stosowne i konieczne. Nie mogą to być osoby uwikłane w lojalność środowiskową lub w konflikcie interesów.
W sytuacji, gdy nie ma możliwości powołania całego zespołu, należy powołać przynajmniej jedną osobę, która będzie łączyła powyższe funkcje.
Zespół ten współpracuje również z osobami odpowiedzialnymi w diecezji za prewencję oraz z delegatem ds. ochrony dzieci i młodzieży.
Wszelka działalność dotycząca ochrony oraz interwencji i pomocy musi być dokumentowana. Wpisów w rejestrze zdarzeń dokonują osoby bezpośrednio zaangażowane w daną aktywność (zazwyczaj osoba zaufana oraz/lub osoba odpowiedzialna za interwencję), ale za bezpieczne przechowywanie notatek odpowiedzialny jest proboszcz. Rejestr (Załącznik nr 3) prowadzi się zgodnie z zasadami ochrony danych wrażliwych. Notatką taką posługujemy się w działaniach interwencyjnych (np. przy zgłoszeniu do prokuratury).
2. Obowiązki duszpasterzy dzieci
Duszpasterze dzieci powinni:
• czuwaćnadwłasnądojrzałościąemocjonalną,psychiczną,duchową;
• starać się o dobór żywo wierzących, rzetelnych, zweryfikowanych i odpowiednio przeszkolonych osób do pełnienia funkcji animatorów, wychowawców itd.;
• wspierać dzieci w ich rozwoju ku dojrzałości;
• dbaćorespektowaniezasadkultury(wobecdzieciimiędzy nimi);
• czuwaćnadrównymtraktowaniemwszystkichdzieci,zuwzględnieniemichszczególnych potrzeb i osobistych uwarunkowań;
• dbaćoprzestrzeganieprawadonienaruszalnościcielesneji prywatności;
• organizowaćdziałaniaduszpasterskiewmiejscachbezpiecznych;
• utrzymywaćmożliwieżywyitransparentnykontaktzrodzicamidzieci;
• dbaćoprzestrzeganiezasadprywatnościiochronywizerunkuorazdanychosobowych dzieci (Załącznik 5).
STANDARD 3
SPOSÓBREAGOWANIANAOSKARŻENIALUBNIEWŁAŚCIWE ZACHOWANIA
• Wprzypadkachprzemocyfizycznejbądźseksualnej,gdysprawcąjestosobadorosłalubdziecko,należyzgłosićtenfaktzgodniezprawemdoorganówściganialub / i do delegata właściwej instytucji kościelnej.
• Gdy sprawa dotyczy niewłaściwego zachowania osób świeckich zatrudnionychwparafiibądźwolontariuszy,sprawęnależyzbadaćipodjąćadekwatnekroki wzależnościodtego,czegodotyczyłotozachowanie.Każdorazowonależypodjąć z tą osobą rozmowę i jeśli zajdzie taka potrzeba, to okresowo lub stale wycofać ją
z pracy duszpasterskiej.
• Jeśli niewłaściwe zachowanie dotyczy dziecka, należy o tym zawiadomić jego rodziców i wraz z nimi podjąć odpowiednie działania.
• Jeśli sprawa dotyczy niewłaściwych zachowań dzieci wobec siebie nawzajem, należyniezwłoczniezawiadomićrodzicówdzieciiwrazznimipodjąćodpowiednie działania.
• Osobaodpowiedzialnazaprzyjmowaniezgłoszeńwspółpracujezproboszczem i diecezjalnym delegatem ds. ochrony dzieci i młodzieży.
• Każda informacja o niewłaściwym zachowaniu powinna być traktowana poważnie, gdyż jest działaniem prewencyjnym.
• Jeśli jakakolwiek osoba dorosła zaangażowana w pracę duszpasterską w parafii dowiesięoddziecka,żedoświadczaonoprzemocy,automatyczniemaobowiązek zastosowaniasiędoart.304k.p.k.mówiącegootym,żekażdy,ktodowiesięopopełnieniuprzestępstwaściganegozurzędu,maspołecznyobowiązekzawiadomić o tym prokuratora lub policję.
STANDARD 4
ZAPEWNIENIEOPIEKIIWSPARCIAOSOBOMSKRZYWDZONYM
• Każda osoba, która mówi o doświadczanej przez siebie krzywdzie, winna zostać przyjęta z szacunkiem i uważnie wysłuchana.
• Osobaskrzywdzonapowinnaotrzymaćinformacjęomożliwychformachpomocy, z której może skorzystać na terenie parafii lub poza nią.
• W sytuacji, gdy osoba wskazana jako sprawca jest kapłanem lub inną osobą zaangażowaną w parafii, należy jak najszybciej zapewnić bezpieczeństwo osobie skrzywdzonej (np. przez niedopuszczanie do niej osoby wskazanej lub podejrzanejokrzywdę).Następnienależyjejudzielićpomocy,jakiejpotrzebuje.Osobyposzkodowane nie powinny być obarczane kosztami udzielanej im pomocy.
• Troska duszpasterska wobec osoby skrzywdzonej i jej bliskich polega przede wszystkimnażyczliwymwysłuchaniuipomocywodbudowaniujejwięzizBogiem izaufaniadoKościoła.Organizowanajestwporozumieniuzdiecezjalnymduszpasterzem ds. pomocy ofiarom wykorzystania seksualnego, ich rodzinom i wspólnotom kościelnym.
• Jeśliosobaskrzywdzonanależaładojakiejśgrupyparafialnej,równieżinniuczestnicytejgrupypowinniotrzymaćpomocduszpasterskąiewentualniepsychologiczną.
• Jeśli osobą skrzywdzoną jest dziecko, pomoc powinna otrzymać również jego rodzina.
• Parafianie powinni być we właściwy sposób poinformowani o tym, co się wydarzyło,orazotrzymaćstosownąpomoc.Należyprzytymzachowaćzasadęochrony dobrego imienia osoby skrzywdzonej.
• Jeśli zgłoszenie dotyczy przestępstwa określonego w prawie karnym i/lub kanonicznym, osoba przyjmująca zgłoszenie kontaktuje się z diecezjalnym Delegatem i postępuje zgodnie z procedurami zawartymi w Wytycznych KEP.
• Jeślizgłoszeniedotyczyinnejkrzywdyczyniewłaściwegozachowania,osobazgłaszająca otrzymuje informację o podjętych w sprawie krokach.
• Wszelkie działania i uzyskane informacje objęte są zasadą poufności, ale osoby skrzywdzonej nie wolno zobowiązywać do zachowania tajemnicy.
STANDARD 5
SPOSÓBPOSTĘPOWANIAZ PODEJRZANYMI O WYKORZYSTANIE SEKSUALNE I PRZEMOC
• Do parafii mogą należeć osoby, które są oskarżone o różne przestępstwa bądź mają wyrok w zawieszeniu, lub też wróciły do środowiska po odbytym wyroku. Nie powinny one pracować z dziećmi, natomiast powinny zostać objęte pomocą duszpasterską.
• Wsytuacji,gdypodejrzanymluboskarżonymjestdziecko,należywspółpracować zjegorodzicamilubopiekunamiprawnymiwtakimzakresie,wjakimjesttomożliwe i potrzebne. Ich również dobrze jest otoczyć opieką duszpasterską.
• W sytuacji, gdy osobą podejrzaną lub oskarżoną jest kapłan lub osoba konsekrowana,należyzastosowaćsiędowskazańuzyskanychodbiskupamiejscalubprzełożonych. W sytuacji, gdy podejrzenie lub oskarżenie dotyczy proboszcza, osoba odpowiedzialna w parafii za interwencję zgłasza sprawę bezpośrednio do diecezjalnego delegata ds. ochrony dzieci i młodzieży. Wobec takiej osoby powzięte zostają kroki przewidziane przez Wytyczne KEP.
• Gdy osobą podejrzaną lub oskarżoną jest świecki pracownik lub wolontariusz parafialny, należy odsunąć taką osobę od podejmowanej pracy związanej z kontaktem z dziećmi na czas wyjaśnienia sprawy lub do czasu decyzji prokuratury oraz objąć ją stosowną opieką (psychologiczną, duszpasterską).
• W procesie wyjaśniania sprawy oraz w podawaniu informacji należy również zadbać o zachowanie ochrony dobrego imienia domniemanego sprawcy.
• Wprzypadkuzaistnieniafałszywegooskarżenia,jeślizarzutyniezostanąpotwierdzone, a oskarżenie znane było osobom postronnym, należy przekazać im informację o niewinności oskarżonego w formie komunikatu biskupa miejsca.
STANDARD 6
ZASADYCHRONIĄCEWOBSZARZEPARAFIALNYM
6.1. Zasady chroniące dotyczące dzieci (granice zachowań)
Dzieckiem jest osoba, która nie ukończyła 18. roku życia. Dziecko, rozwijając się, konstytuuje siebie jako osobę.Potrzebuje do tego opieki, troski, serdeczności, kształcenia i wychowania. Dzieje się to w rodzinie, ale również poprzez relacje z autorytetami oraz wartościami przekazywanymi w środowisku rówieśniczym i wychowawczym. Wszelkie oddziaływanie wychowawcze zawsze musi się dokonywać z poszanowaniem woli rodziców bądź prawnych opiekunów. Wprawdzie niemożliwe jest stworzenie wyczerpującej listy zachowań niepożądanych,ani też wskazanie precyzyjnych granic wszystkich zachowań, należy jednak kierować się poniższymi wskazówkami oraz roztropnością i wrażliwością ewangeliczną.
Zasady te dotyczą nie tylko relacji dorosły – dziecko, ale również relacji pomiędzy dziećmi (Załącznik 5) i należy je z nimi zapoznać.
Zasady chroniące w kontakcie bezpośrednim
• Wszystkie spotkania z dziećmi na terenie parafii powinny być organizowane w miejscach oficjalnych, ogólnodostępnych i do tego przygotowanych.
• Nie można przebywać z dzieckiem sam na sam w warunkach odizolowanych. Jeżeli dobro dziecka wymaga indywidualnego spotkania, nie może się ono odbywać w sekrecie (zalecane powiadomienie rodziców lub przełożonego) i w warunkachodizolowanych.Osoba przeprowadzająca spotkanie powinna zatroszczyć się o transparentność (np. przeszklone lub uchylone drzwi pomieszczenia, które nie mogą być zamknięte na klucz, obecnośći nnych osób w bezpośrednim pobliżu, powiadomienie innych osób o spotkaniuitp.).Indywidualnych spotkań z dziećmi nie wolno w nieroztropny sposób mnożyć ani przedłużać. Spotkania takie nie powinny odbywać się w późnych godzinach wieczornych (po godz. 20.00 lub nocą).
• Kontakt z małoletnimi telefoniczny lub przez media społecznościowe jest dozwolony tylko za zgodą rodziców (opiekunów prawnych) i tylko na wspólnej „grupie”; niedozwolony i niepotrzebny jest kontakt indywidualny i prywatny bez wiedzy rodziców; nie wypada kontaktować się bezpośrednio z małoletnimi po godz. 20.00 lub nocą.
• Dzieci nie mogą przebywać w parafialnych pomieszczeniach mieszkalnych bez wiedzy i zgody rodzica lub opiekuna prawnego. Nie powinny też towarzyszyć duszpasterzom w miejscach lub w sprawach niezwiązanych ze sprawowaniem posługi lub formacją.
• Dziecipowinnyzawszepozostawaćpodopiekąosobydorosłej.Podczaspełnienia funkcji wychowawczych opiekunowie nie mogą pozostawać pod wpływem alkoholu lub substancji psychoaktywnych ani przyjmować ich w obecności dzieci.
• Dzieci na terenie parafii nie mogą przebywać pod wyłączną opieką innego dziecka, chyba że inaczej stanowią regulaminy religijnych ruchów duszpasterstwa pozaparafialnego, np. Ruchu Światło-Życie czy KSM, w tym wypadku stosuje się standardy opracowane przez te grupy.Osoby te powinny być odpowiednio uformowane, przygotowane i pełnić posługę pod okiem dorosłych.
• Jeśli spotkania formacyjne,np.przygotowanie do bierzmowania, odbywająsię w domach wybranych rodzin, również muszą być przeprowadzane w grupie, nigdy indywidualnie; nie wolno odwiedzać małoletnich w ich domach bez wiedzy rodziców lub opiekunów.
• W prywatne życie dziecka wolno ingerować tylko w takim wymiarze, w jakim wymaga tego konkretny problem.
• Zakazuje się przewożenia dzieci prywatnymi samochodami, zwłaszcza w pojedynkę, bez wiedzy i zgody rodziców lub opiekunów prawnych.
• Niestosowne jest skracanie dystansu przez przechodzenie na „ty” osoby dorosłejz dzieckiem.
• Wszyscy mają prawo do bycia traktowanymi z jednakową troską. Nie wolno faworyzować pojedynczych osób i nie ma znaczenia czy czyni się to poprzez słowa czy gesty. Zakazane są jakiekolwiek przejawy uwodzenia (grooming), którego przejawem może być: nadmierne obdarzanie uwagą, komplementowanie, wyróżnianie, obdarowywanie Małoletniego.
• W przypadku konieczności podjęcia rozmów na temat seksualności należy wykazać się delikatnością i roztropnie rozeznać, czy takiej rozmowy nie powinien przeprowadzić specjalista.
• W obecności dzieci nie wolno wypowiadać treści i żartów o podtekście seksualnym. Zabronione jest prezentowanie dzieciom treści obscenicznych, erotycznych, pornograficznych lub mających podtekst seksualny, zawierających sceny brutalnej przemocy bądź nieodpowiednich do wieku i wrażliwości odbiorców w jakikolwiek sposób i za pomocą jakiegokolwiek urządzenia.
• Niedozwolone jest stosowanie przemocy fizycznej oraz psychicznej, takiej jak:poniżanie, upokarzanie, ośmieszanie, dokuczanie, szykanowane, znęcanie sięi tp., zarówno w bezpośrednich kontaktach, jak i za pośrednictwem mediów społecznościowych.
• Niedopuszczalne są wszelkiego rodzaju nadużycia duchowe (w obszarze spowiedzi, poradnictwa duchowego itp.).
• Każdy przypadek przemocy fizycznej, psychicznej (emocjonalnej) czy seksualnej pomiędzy dziećmi wymaga natychmiastowej reakcji ze strony opiekunów.
• Nie wolno dotykać dzieci wbrew ich woli ani w sposób nieadekwatny do relacji duszpasterskich lub wychowawczych.
Zachowania niedozwolone:
• wszelkieformyokazywanianiechcianej czułości;
• dotykaniepiersi,pośladków,genitaliówiinnychmiejscchoćbyprzezodzież;
• pocałunki;
• mocneizamykająceuściski,uniemożliwiająceprzerwaniekontaktu;
• klepanie po pośladkach, udach, kolanach, głowie;
• łaskotanielubmocowaniesięwdużejbliskościcielesnej;
• masaże;
• sadzanie na kolanach;
• kładzeniesię lubspanie obok;
• ocieranie się;
• seksualizacja i seksizm;
• różneformyponiżaniaorazmobbing;
• używaniewulgaryzmów oraz krzyk i podnoszenie głosu na małoletnich
• nie wolno robić zdjęć dzieciom lub je filmować bez ich zgody. Nie wolno upubliczniać zdjęć, filmów z udziałem dzieci bez pisemnej zgody ich rodziców lub opiekunów prawnych, z wyjątkiem zdjęć dużych grup w miejscachpublicznych w związku z informowaniem o wydarzeniach;
• zabrania się częstowania dzieci tytoniem, alkoholem i innymi substancjami psychoaktywnymi, posiadania środków niedozwolonych przez prawo. Nie wolno również tolerować ich posiadania oraz zażywania przez dzieci.
Zachowania właściwe w naszym kręgu kulturowym:
• uściskdłonilubdelikatneobjęcie,przytulenie,pocałunekw policzek;
• delikatne poklepanie po ramionach lub plecach jako wyraz akceptacji wsparcia, pocieszenia;
• błogosławieństwo, dotyk ramion,rąk czy barku jako wyraz bliskości;
• trzymaniesięzaręcewczasienp.zabawylubdlauspokojeniawzburzenia emocjonalnego;
• trzymanie za ręce dzieci w czasie spaceru;
• siadanie w pobliżu małych dzieci;
• podnoszenielubtrzymanie na rękach dziecido ok. 3. roku życia;
• przytulanieibranienakolanamałychdziecizazgodąichrodzicówinajlepiejwich obecności.
Zasady ochrony dotyczące wyjazdów
Zachęcasiędopełnejtransparentnościworganizowaniuspotkańzdziećmi.Napoczątku roku formacyjnego w parafii należy:
• zapoznać rodziców lub opiekunów prawnych dzieci z harmonogramem prowadzonych spotkań;
• zadbaćowyrażenieprzeznichzgodywformiepisemnejnaudziałw spotkaniach;
• ustalićzasadyodbiorudzieci;
• ustalićzasadykomunikacjielektronicznejzdziećmi;
• wszystkie formy zorganizowanego czasu, a w sposób szczególny wypoczynku dzieci powinny być realizowane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa;
• na wyjazdy grupowe należy uzyskać pisemną zgodę rodziców lub opiekunów prawnych, po uprzednim zapoznaniu ich z ramowym planem działania i zasadami jego organizacji (regulaminem). Podczas wyjazdu rodzice lub opiekunowie prawni mają prawo do kontaktu ze swoim dzieckiem oraz z jego opiekunem;
• na początku wycieczki wychowawcy mają obowiązek zapoznać uczestników z obowiązującymi podczas niej zasadami i regulaminem;
• podczaswyjazdówparafialnychopiekunowieniepowinninocowaćwtymsamym pomieszczeniu co podopieczni. W sytuacji szczególnej, wymagającej od opiekuna pozostania w nocy w pomieszczeniu z wychowankiem, powinien on o tym fakcie zawiadomićinnąosobędorosłą,kierownikawyjazduoraz,jeślitomożliwe,rodzica lub opiekuna prawnego wychowanka. Jeśli wyjazd przewiduje noclegi zbiorowe, organizator zawiera informację na ten temat w regulaminie. Szczególnie zadbać należy o ochronę dzieci w toaletach, łazienkach, przebieralniach czy szatniach;
• nikt nie może wyręczać dzieci i młodzieży ani pomagać im w czynnościach natury osobistej (toaleta, mycie się, przebieranie itp.), o ile są oni w stanie wykonać te czynności samodzielnie. Jeżeli sami wychowankowie ze względu na wiek albo własne ograniczenia nie są w stanie wykonać tych czynności, pomocy z reguły powinni udzielać świeccy wychowawcy, najlepiej tej samej płci.
Zasady ochrony dotyczące kontaktów przez media oraz udostępniania z Internetu
• Jeśli Parafia zapewnia dzieciom dostęp do Internetu, to powinna wdrożyć środki bezpieczeństwa uniemożliwiające dostęp do treści stanowiących zagrożenie dla ich prawidłowego rozwoju. Na urządzeniach umożliwiających dostęp do Internetu powinno być zainstalowane i aktualizowane oprogramowanie filtrujące treści, zaś korzystanie z Internetu powinno być monitorowane przez wyznaczoną osobę przynajmniej w sposób umożliwiający ustalenie, kto, kiedy i z jakich treści korzystał(np.indywidualnekontadlawszystkichużytkowników).Szczegółowezasady korzystania z Internetu powinny być zawarte w stosownym regulaminie;
• niezależnie od wieku czy statusu danego internauty niedozwolone jest korzystanie w Internecie na terenie danej placówki z treści sprzecznych z zasadami etyki i moralności chrześcijańskiej.
• podopieczni nie powinni bez kontroli korzystać z ogólnodostępnych, a tym bardziej prywatnych komputerów ich opiekunów (świeckich i duchownych), a jeśli to czynią, to należy kontrolować czy podejmowane tam czynności i przeglądane treści nie są dla którejś ze stron niebezpieczne lub niezgodne z prawem
6.2. Zasady chroniące dotyczące wszystkich, również dorosłych
• Sakramentpokutyipojednania,atakżespotkaniazwiązaneztowarzyszeniemduchowympowinnyodbywaćsięwmiejscachdotegowyznaczonych(konfesjonałlub miejsce osobne, ale widoczne). Jeśli nie można zachować tej zasady (np. w czasie wakacji,pielgrzymkiczyprzyspowiedziosobychorejlubzniepełnosprawnością), należy zadbać o to, by spowiednik i penitent byli dostępni (drzwi pomieszczenia nie mogą być zamknięte na klucz) lub widoczni dla innych osób (np. przeszklenia w drzwiach, uchylone drzwi do pomieszczenia). Niedopuszczalne jest spowiadanie lub tzw. rozmowy duchowe w pokojach prywatnych.
• Podczas Mszy świętych połączonych z modlitwą wstawienniczą o uzdrowienie należyzadbaćoto,abymodlitwatakaodbywałasięprzygłównymołtarzu,wmiejscach godnych, widocznych, centralnych, a nie w różnych „zaułkach”, przyciemnionych pomieszczeniach itp.
• Zalecasię,abyodwiedzinychorych(dotyczyksiężyoraz nadzwyczajnych szafarzy Komunii Świętej iwolontariuszy) odbywałysięwobecnościosobytrzeciej(kogośzrodziny,zsąsiedztwa,osobyposługującej w parafii).
• Do udziału w wizytach duszpasterskich (kolęda) należy zapraszać tylko takie osoby (służba liturgiczna, organista, zakrystianin, kościelny), które wykazują się odpowiednią dojrzałością, np. w obszarze zachowania dyskrecji. Zapraszając do tej posługi ministrantów należy uzyskać zgodę rodziców i zapoznać ich z tą zasadą; nie wolno zostawiać ministrantów bez opieki, ani z osobami postronnymi, nie zweryfikowanymi; ministranci nie powinni również wchodzić do mieszkań i przebywać w nich bez wiedzy kapłana;
• Zobowiązania i obietnice księdza, pracownika lub osoby posługującej w parafii, zwłaszcza te, za które uiszczono wynagrodzenie, powinny być udokumentowane w formie pisemnej, a kopia przekazana beneficjentowi.
STANDARD 7
EDUKACJADZIECIORAZOSÓBBEZBRONNYCHWOCHRONIE SWOICH GRANIC
„Edukacjatoszczepionkanaprzemoc”przekonywał Edward James Olmos.Zapobieganie sytuacjom sprzyjającym wykorzystaniu odbywa się również poprzez kształtowanie świadomości dzieci. W parafii istnieje możliwość zadbania o taką edukację. Szkolenia, np. w konwencji warsztatów, powinny prowadzić osoby odpowiednio do tego przygotowane. Powinny one obejmować formację dzieci do reagowania poprzez asertywne zachowanie oraz informowanie odpowiednich osób dorosłych w sytuacjach, w których sąświadkamilubdoświadczająoddorosłychalboinnychdziecijakiejkolwiekkrzywdy (fizycznej, seksualnej, słownej, emocjonalnej itd.), takiej jak np.:
• pozostawianie dzieci bez opieki;
• okazywanieniechcianejczułości;
• próbynawiązywaniakontaktuwmiejscach odosobnionych;
• epatowanienagościąorazzapraszanie,zwłaszczaindywidualnie,domiejsctakich jak np. sauna;
• przekraczanie granic nienaruszalności cielesnej;
• zbyt intensywne dążenie do osobistego kontaktu;
• infantylne zachowania opiekunów; prowokacja i wciąganie w sytuacje dwuznaczne;
• prezentowanienieodpowiednichiwulgarnychtreści(zwłaszczamateriałów ocharakterze erotycznym, pornograficznym, obrazujących przemoc lub w inny sposób przyczyniających się do dyskomfortu);
• nadmierne i indywidualne obdarowywanie prezentami i inne formy faworyzowania; brakempatiiiwrażliwościnapotrzeby dzieci;
• proponowanie, używanie alkoholu lub środków psychoaktywnych itp. lub bycie pod ich wpływem.
STANDARD 8
SZKOLENIEISTAŁEWSPARCIEDLAOSÓBZAJMUJĄCYCHSIĘ PROFILAKTYKĄ
Ochrona przed krzywdzeniem wpisana jest w misję Kościoła katolickiego powierzoną muprzezPana.Dlategokażdy–przełożonywKościele,osobyuczestniczącewjegomisji przez pracę i zaangażowanie duszpasterskie czy pracę z dziećmi i osobami bezbronnymi – powinien posiadać potrzebną wiedzę na temat ochrony dzieci i osób bezbronnych przed przemocą i dzielić się nią z rodzicami i dziećmi.
Zakresszkoleńwtemacieochronydzieciiosóbbezbronnych oraz ktojeprowadzi
1. Wszyscypracownicyiwolontariuszewparafiiotrzymująpotrzebnąimwiedzę ostandardachprzyjętychiobowiązującychwparafii–kodeksiezachowań,procedurachzwiązanychzinterwencjąizgłoszeniem.Szkoleniemożeprowadzićosoba odpowiedzialna w parafii za prewencję.
2. Pracownicyiwolontariuszepełniącyfunkcjewychowawczelubformacyjnedodatkowo otrzymują potrzebną wiedzę dotyczącą:
• rodzajów przemocy(wtymprzemocyrówieśniczej);
• rozpoznawaniaoznakprzemocy(wtymwykorzystaniaseksualnego);
ZAŁĄCZNIK 1
OŚWIADCZENIEOKRAJACHZAMIESZKANIAWCIĄGUOSTATNICH 20LAT,INNYCHNIŻRZECZYPOSPOLITAPOLSKA
OŚWIADCZENIE
wtrybieart.21Ustawyzdnia13maja2016r.oprzeciwdziałaniuzagrożeniomprzestępczością na tle seksualnym (t.j. Dz.U. 2023 poz. 1304 z późn. zm.)
Ja, niżej podpisany/a, oświadczam, że:
1. PosiadamobywatelstwoinnegopaństwaniżRzeczypospolitaPolska: tak/nie*.
2. Jeśliodpowiedzbrzmi„tak”,toproszęwpisaćpaństwo………………………………..
3. Wciąguostatnich20latzamieszkiwałem/niezamieszkiwałemwinnychpaństwach*.
4. Proszę wpisać państwo/państwa:
REPUBLIKA BIAŁORUŚ – do listopada 2013 roku
5. Do oświadczeniazałączaminformacjęzrejestrukarnegotego/tychpaństwuzyskiwaną do celów działalności zawodowej lub wolontariackiej związanej z kontaktami z dziećmi: tak/nie*.
6. Do oświadczenia załączam informację z rejestru karnego tego/tych państw, gdyż państwo to nie przewiduje wydawania informacji do celów działalności zawodowej lub wolontariackiej związanej z kontaktami z dziećmi: tak/nie*.
7. Oświadczam,żeprawopaństwa nieprzewiduje sporządzenia informacji z rejestru karnego: tak/nie*. (nie mam takiej wiedzy)
8. Oświadczam, że w państwie Białoruś nie prowadzi się rejestru karnego: tak/nie*. (również nie mam takiej wiedzy)
9. Oświadczam,żeniebyłemprawomocnieskazanywpaństwie (Republik Białoruś) za czyny zabronione odpowiadające przestępstwom określonym w rozdziale XIXiXXVKodeksukarnego,wart.189aiart.207Kodeksukarnegoorazwustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii oraz nie wydano wobec mnie innego orzeczenia, w którym stwierdzono, iż dopuściłem się takich czynów zabronionych, oraz nie ma obowiązku wynikającego z orzeczenia sądu, innego uprawnionego organu lub ustawy stosowania się do zakazu zajmowania wszelkich lub określonych stanowisk, wykonywania wszelkich lub określonych zawodów albo działalności, związanych z wychowaniem, edukacją, wypoczynkiem, leczeniem, świadczeniem porad psychologicznych, rozwojem duchowym, uprawianiemsportulubrealizacjąinnychzainteresowańprzezdzieci,lub z opieką nad nimi.
10. Oświadczam, że jestem świadomy, że składając ww. oświadczenia, podlegam odpowiedzialnościkarnejwtrybieart.233Kodeksukarnego,tojestodpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia**.
W Węgorzewo: 14.08.2024r Ks. Tadeusz Kochanowicz SDS
*niepotrzebne skreślić
**art.233k.k.[fałszywezeznania]
§1.Kto,składajączeznaniemającesłużyćzadowódwpostępowaniusądowymlubwinnympostępowaniuprowadzonymnapodstawieustawy,zeznajenieprawdęlubzatajaprawdę,podlegakarzepozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
§ 1a. Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 zeznaje nieprawdę lub zataja prawdę z obawy przed odpowiedzialnością karną grożącą jemu samemu lub jego najbliższym, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 2. Warunkiem odpowiedzialności jest, aby przyjmujący zeznanie, działając w zakresie swoich uprawnień, uprzedził zeznającego o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznanie lub odebrał od niego przyrzeczenie.
§ 3. Nie podlega karze za czyn określony w § 1a, kto składa fałszywe zeznanie, nie wiedząc o prawie odmowy zeznania lub odpowiedzi na pytania.
§4.Kto,jakobiegły,rzeczoznawcalubtłumacz,przedstawiafałszywąopinię,ekspertyzęlubtłumaczenie mającesłużyćzadowódwpostępowaniuokreślonymw§1,podlegakarzepozbawieniawolnościodroku do lat 10.
§ 4a. Jeżeli sprawca czynu określonego w § 4 działa nieumyślnie, narażając na istotną szkodę interes publiczny, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
§5.Sądmożezastosować nadzwyczajnezłagodzeniekary,anawetodstąpićodjejwymierzenia, jeżeli:
1) fałszywe zeznanie, opinia, ekspertyza lub tłumaczenie dotyczy okoliczności niemogących mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy,
2) sprawcadobrowolniesprostujefałszywezeznanie,opinię,ekspertyzęlubtłumaczenie,zanimnastą- pi, chociażby nieprawomocne, rozstrzygnięcie sprawy.
§6.Przepisy§1-3oraz5stosujesięodpowiedniodoosoby,któraskładafałszyweoświadczenie,jeżeli
przepisustawyprzewiduje możliwośćodebrania oświadczeniapod rygoremodpowiedzialności karnej.
ZAŁĄCZNIK 2
OŚWIADCZENIEOZAPOZNANIUSIĘZPOLITYKĄOCHRONYDZIECI IZOBOWIĄZANIUDOJEJPRZESTRZEGANIA
OŚWIADCZENIE
wtrybieart.21Ustawyzdnia13maja2016r.oprzeciwdziałaniuzagrożeniomprzestępczością na tle seksualnym (Dz.U. 2023 poz. 1304 z późn. zm.)
Ja, niżej podpisana/y, oświadczam, że:
Zapoznałam/zapoznałem się z treścią dokumentu „Standardy ochrony dzieci w parafii pw. MATKI BOŻEJ FATIMSKIEJ w WĘGORZEWIE” i zobowiązuję się do ich przestrzegania.
Węgorzewo: 14.08.2024r Ks. Tadeusz Kochanowicz SDS
ZAŁĄCZNIK 3
ZASADYSPORZĄDZANIANOTATKIDOTYCZĄCEJZDARZENIA
• Zapiszdokładnądatęigodzinę,kiedyincydentzostałzgłoszony.
• Podaj imię i nazwisko dziecka, wiek, adres zamieszkania (jeśli dostępny), szkołę oraz wszelkie inne istotne informacje.
• Opisz dokładnie to, co zostało zgłoszone, włączając miejsce, czas i wszelkie istotne szczegóły zdarzenia (możesz zacytować zwroty użyte przez dziecko lub inną osobę zawiadamiającą).
• Jeśli istnieją, uwzględnij dane wszelkich świadków incydentu, w tym ich imiona, nazwiska, adresy i numery telefonów kontaktowych. Mogą to być również osoby, którym dziecko wcześniej zgłaszało przemoc.
• Opisz kroki, które podjęto w odpowiedzi na zgłoszenie, w tym komunikację z organami ścigania, rodzicem/rodzicami/opiekunem/opiekunami, działania w celu zapewnienia bezpieczeństwa dziecku itp.
• Wymieńwszelkieinstytucjelubosoby,zktórymizostałnawiązanykontakt w związku z incydentem.
Uwaga
W notatce wpisujemy tylko te informacje, które znamy ze zgłoszenia. Notatkę sporządzają osoby bezpośrednio zaangażowane w daną sytuację, najczęściej będzie to osoba zaufana wraz z osobą odpowiedzialną za interwencję. Pod notatką podpisuje się równieżproboszcz.Notatkątakąposługujemysięwdziałaniachinterwencyjnych(np.przy zgłoszeniudodelegatads.ochronydzieciimłodzieży,doprokuraturyitp.).Notatkalub jej kopia przechowywana jest w dokumentacji parafialnej.
Jeśli w notatce znajdują się dane osobowe, proboszcz staje się automatycznie ich administratorem i stosuje się do przepisów Dekretu KEP lub / i RODO. Osoba sporządzająca notatkę informujeo dobrowolności podania danych osobowych (imię nazwisko, dane do kontaktu).
P.S Pozostałe załączniki Nr 3, 4, 5, oraz świadectwo o niekaralności z Krajowego Rejestu Karnego są dostępne (do wglądu) w Kancelarii Parafialnej
ZAŁĄCZNIK3 ZASADY SPORZĄDZANIA NOTATKI DOTYCZĄCEJ ZDARZENIA
OŚWIADCZENIE O ZACHOWANIU POUFNOŚCI INFORMACJ POWZIĘTYCH W PROCESIE POSTĘPOWANIA W SPRAWIE KRZYWDZENIA DZIECKA ORAZ PRZETWARZANYCH DANYCH OSOBOWYCH
ZAŁĄCZNIK5 ZASADY BEZPIECZNYCH RELACJI POMIĘDZY DZIEĆMI
ZAŁĄCZNIK6 OŚWIADCZENIE DOTYCZĄCE NIEKARALNOŚCI ZA PRZESTĘPSTWA
Ks. Tadeusz Kochanowicz SDS - proboszcz